تشخیص سرطان در یک کودک چه معنایی برای خطر سرطان در سایر اعضای خانواده دارد؟
خویشاوندان درجهٔ اول و دوم کودک مبتلا به سرطان ممکن است در صورت وجود سابقهٔ خانوادگی سرطان، در معرض خطر بیشتری باشند؛ بهویژه اگر سرطان کودک ناشی از یک اختلال ژنتیکی ارثی باشد (1).
پزشک ممکن است انجام آزمایشهای ژنتیکی یا ارجاع به متخصص ژنتیک پزشکی یا مشاور ژنتیک سرطان را توصیه کند (1-3).
تفاوت سرطان در نوجوانان و جوانان با کودکان خردسال چیست؟
سرطان در نوجوانان و جوانان 15 تا 39 ساله شایعتر از کودکان خردسال است، هرچند هنوز بسیار کمتر از بزرگسالان مسن دیده میشود. بر اساس دادههای برنامهٔ SEER مؤسسهٔ ملی سرطان آمریکا، در سالهای 2017 تا 2021 سالانه موارد زیر گزارش شده است:
- 17.14 مورد در هر 100,000 کودک زیر 15 سال
- 74.9 مورد در هر 100,000 نوجوان و جوان 15 تا 39 سال
- 528.9 مورد در هر 100,000 بزرگسال 40 تا 64 سال
شایعترین سرطانها در نوجوانان و جوانان شامل سرطانهایی است که بیشتر در بزرگسالان دیده میشوند، مانند سرطان پستان، ملانوما و سرطان تیروئید (4). با این حال، برخی سرطانها مانند سرطان بیضه در این گروه سنی شایعتر از کودکان خردسال یا بزرگسالان هستند.
کودکان و نوجوانان مبتلا به سرطان کجا درمان میشوند؟
کودکان و نوجوانان مبتلا به سرطان معمولاً در مراکز تخصصی سرطان کودکان درمان میشوند. این مراکز بیمارستانها یا بخشهایی از بیمارستان هستند که در تشخیص و درمان بیماران تا 20 سالگی تخصص دارند و مراقبت جامع از کودک و خانواده ارائه میدهند.
این مراکز در کارآزماییهای بالینی نیز مشارکت دارند. پیشرفتهای چشمگیر در بقای کودکان مبتلا به سرطان طی نیمقرن گذشته نتیجهٔ مستقیم درمانهایی است که در این مطالعات بررسی و اثبات شدهاند.
آیا درمان در مرکز سرطان کودکان به معنای شرکت خودکار در کارآزمایی بالینی است؟
خیر. شرکت در کارآزمایی بالینی کاملاً داوطلبانه است و تصمیمگیری در این مورد با خانواده و تیم درمانی کودک انجام میشود.
مراقبتهای پس از درمان و بازماندگان سرطان کودکی
برخی بازماندگان سرطان کودکی یا نوجوانی به پیگیری پزشکی طولانیمدت نیاز دارند، زیرا عوارض بیماری یا درمان ممکن است سالها بعد ظاهر شود. این مشکلات به عنوان عوارض دیررس شناخته میشوند.
نوع و شدت این عوارض به نوع سرطان، محل آن، روش درمان و عواملی مانند سن تشخیص بستگی دارد. افرادی که برای سرطان استخوان، تومور مغزی یا لنفوم هوچکین درمان شدهاند یا پرتودرمانی قفسه سینه، شکم یا لگن دریافت کردهاند، بیشترین خطر عوارض جدی مانند سرطان دوم، نارسایی قلبی، کاهش شنوایی و تعویض مفصل را دارند.
پیگیری منظم پزشکی، نگهداری دقیق سوابق درمان و مراجعه به مراکز تخصصی پیگیری بازماندگان، نقش مهمی در حفظ سلامت بلندمدت این افراد دارد.
منابع منتخب:
- Curtin K, Smith KR, Fraser A, et al. Familial risk of childhood cancer and tumors in the Li-Fraumeni spectrum in the Utah Population Database: Implications for genetic evaluation in pediatric practice. International Journal of Cancer 2013; 133(10):2444–2453. [PubMed Abstract]
- Malkin D, Nichols KE, Schiffman JD, Plon SE, Brodeur GM. The future of surveillance in the context of cancer predisposition: Through the murky looking glass. Clinical Cancer Research 2017; 23(21):e133–e137. [PubMed Abstract]
- Schiffman JD. Hereditary cancer syndromes: if you look, you will find them. Pediatric Blood & Cancer 2012; 58(1):5–6. DOI: 10.1002/pbc.23336
- Barr RD, Ries LA, Lewis DR, et al. Incidence and incidence trends of the most frequent cancers in adolescent and young adult Americans, including “nonmalignant/noninvasive” tumors. Cancer 2016; 122(7):1000–1008. [PubMed Abstract]
تهیه و تنظیم: سید طه نوربخش
نظارت و تأیید: فائزه محمدهاشم-متخصص ژنتیک
