سرطان در کودکان و نوجوانان چقدر شایع است؟

اگرچه سرطان در کودکان و نوجوانان نادر است، اما در ابرخی کشورها پس از دورهٔ نوزادی، اصلی‌ترین علت مرگ ناشی از بیماری در میان کودکان محسوب می‌شود (1).
برآورد می‌شود که در سال 2024، در مجموع 14,910 کودک و نوجوان 0 تا 19 ساله تنها در ایالات متحده به سرطان مبتلا شوند و 1,590 نفر بر اثر این بیماری جان خود را از دست بدهند (1).

در میان کودکان (0 تا 14 سال)، تخمین زده می‌شود که 9,620 نفر به سرطان مبتلا شوند و 1,040 نفر فوت کنند (1).
در میان نوجوانان (15 تا 19 سال) نیز حدود 5,290 نفر تشخیص سرطان دریافت کنند و 550 نفر جان خود را از دست بدهند (1).

در ایالات متحده، شایع‌ترین انواع سرطان تشخیص‌داده‌شده در سال‌های 2016 تا 2020 در کودکان و نوجوانان عبارت بودند از:
لوسمی‌ها (سرطان خون)، تومورهای بدخیم مغز و سایر تومورهای سیستم عصبی مرکزی (CNS)، لنفوم‌ها، نئوپلاسم‌های اپی‌تلیال و ملانوماها، تومورهای بافت نرم، تومورهای بدخیم سلول‌های زاینده، و تومورهای استخوانی.

شایع‌ترین انواع سرطان بسته به گروه سنی متفاوت است. برای مثال، لوسمی‌ها در کودکان 1 تا 4 ساله شایع‌تر از سایر گروه‌های سنی هستند، در حالی که لنفوم‌ها در نوجوانان 15 تا 19 ساله بیشتر دیده می‌شوند.

نرخ بروز شایع‌ترین سرطان‌های دوران کودکی و نوجوانی همچنین بر اساس نژاد و قومیت تفاوت دارد. برای نمونه، در سال‌های 2017 تا 2021، نرخ بروز لوسمی در کودکان و نوجوانان هیسپانیک و سرخ‌پوست آمریکایی/بومی آلاسکا تقریباً دو برابر کودکان و نوجوانان سیاه‌پوست بود. در همین بازهٔ زمانی، نرخ تومورهای مغز و سایر تومورهای سیستم عصبی در کودکان و نوجوانان سفیدپوست و سرخ‌پوست آمریکایی/بومی آلاسکا بیشتر از سایر گروه‌های نژادی و قومی بود.

تا تاریخ 1 ژانویهٔ 2020 (جدیدترین زمان در دسترس)، تخمین زده می‌شود که حدود 495,739 نفر از بازماندگان سرطان دوران کودکی و نوجوانی (تشخیص در سنین 0 تا 19 سال) در ایالات متحده زنده بوده‌اند.

پیش‌آگهی (پروگنوز) سرطان در کودکان و نوجوانان چگونه است؟

چشم‌انداز کلی سرطان در کودکان و نوجوانان طی نیم‌قرن گذشته به‌طور چشمگیری بهبود یافته است. در اواسط دههٔ 1970، 58٪ از کودکان (0 تا 14 سال) و 68٪ از نوجوانان (15 تا 19 سال) که به سرطان مبتلا می‌شدند، حداقل 5 سال زنده می‌ماندند (2).

در سال‌های 2013 تا 2019، میزان بقای 5‌ساله به شرح زیر بود:

• 83.2٪ برای کودکان زیر 1 سال
• 87.8٪ برای کودکان 1 تا 4 سال
• 85.7٪ برای کودکان 5 تا 9 سال
• 85.5٪ برای کودکان 10 تا 14 سال
• 87.3٪ برای نوجوانان 15 تا 19 سال

اگرچه میزان بقای 5‌ساله برای بیشتر سرطان‌های کودکی در دهه‌های اخیر افزایش یافته است، این بهبود در برخی سرطان‌ها بسیار چشمگیر بوده است؛ به‌ویژه در لوسمی لنفوبلاستیک حاد (ALL) که شایع‌ترین سرطان دوران کودکی است.
درمان‌های بهبودیافتهٔ ALL که از دهه‌های 1960 و 1970 معرفی شدند، باعث شدند میزان بقای 5‌ساله از 57٪ در سال 1975 به 92.3٪ در سال‌های 2014 تا 2020 برسد.
همچنین بقای 5‌ساله در کودکان مبتلا به لنفوم غیرهوچکین از 43٪ در 1975 به 91.4٪ در 2014 تا 2020 افزایش یافت.

در مقابل، میزان بقا برای برخی انواع سرطان، برخی گروه‌های سنی، و برخی سرطان‌ها در یک محل خاص همچنان پایین است. برای مثال:

• نیمی از کودکان مبتلا به گلیومای منتشر ساقهٔ مغز (DIPG) کمتر از 1 سال پس از تشخیص زنده می‌مانند و تنها 10٪ بیش از 2 سال بقا دارند (3).
• در سارکوم‌های بافت نرم، بقای 5‌ساله در سال‌های 2013 تا 2019 در افراد زیر 20 سال از 65.1٪ در رابدومیوسارکوما تا 80.8٪ در فیبروسارکوما یا تومورهای غلاف عصبی محیطی متغیر بود.
• در سال‌های 2013 تا 2019، بقای 5‌ساله در لوسمی‌های لنفوئیدی (عمدتاً ALL) برای کودکان 1–4 سال: 96٪، 5–9 سال: 94٪ و 10–14 سال: 86٪ بود، در حالی که این میزان برای کودکان زیر 1 سال 61٪ و برای نوجوانان 78٪ بود.
• بقای 5‌ساله در سارکوم یوئینگ برای کودکان 1 تا 14 سال بیش از 80٪ و برای نوجوانان 69٪ بود.
• نوجوانان و جوانان مبتلا به ALL ممکن است در صورت درمان با پروتکل‌های درمانی کودکان نتایج بهتری نسبت به پروتکل‌های بزرگسالان داشته باشند (4، 5). احتمالاً به دلیل استفادهٔ بیشتر از این روش‌ها، بقای این گروه در سال‌های اخیر افزایش یافته است، هرچند هنوز کمتر از کودکان خردسال مبتلا به این بیماری است (6).

نرخ مرگ‌ومیر سرطان (تعداد مرگ‌ها به ازای هر 100,000 نفر در سال) در کودکان و نوجوانان زیر 20 سال از 1975 تا 2022 بیش از 50٪ کاهش یافته و از 5.1 به 2.2 در هر 100,000 نفر رسیده است.

با این حال، با وجود این کاهش کلی، هنوز سالانه حدود 1,600 کودک و نوجوان در ایالات متحده بر اثر سرطان جان می‌بازند که نشان می‌دهد پیشرفت‌های جدید و پژوهش‌های مداوم برای کاهش بیشتر مرگ‌ومیر سرطان کودکان ضروری است.

منابع منتخب:

1. Siegel RL, Giaquinto AN, Jemal A. Cancer statistics, 2024. CA: A Cancer Journal for Clinicians 2024; 74(1):12–49. [PubMed Abstract]
2. Siegel RL, Miller KD, Fuchs HE, Jemal A. Cancer Statistics, 2021. CA: A Cancer Journal for Clinicians 2021; 71(1):7–33. doi: 10.3322/caac.21654. Erratum in: CA Cancer J Clin. 2021 Jul;71(4):359. [PubMed Abstract]
3. Hargrave D, Bartels U, Bouffet E. Diffuse brainstem glioma in children: Critical review of clinical trials. Lancet Oncology 2006; 7(3):241–248. doi: 10.1016/S1470-2045(06)70615-5. [PubMed Abstract]
4. Ram R, Wolach O, Vidal L, et al. Adolescents and young adults with acute lymphoblastic leukemia have a better outcome when treated with pediatric-inspired regimens: Systematic review and meta-analysis. American Journal of Hematology 2012; 87(5):472–478. [PubMed Abstract]
5. Stock W, Luger SM, Advani AS, et al. A pediatric regimen for older adolescents and young adults with acute lymphoblastic leukemia: Results of CALGB 10403. Blood 2019; 133(14):1548–1559. doi: 10.1182/blood-2018-10-881961. Epub 2019 Jan 18. Erratum in: Blood. 2019 Sep 26;134(13):1111. [PubMed Abstract]
6. Björkholm M, Edgren G, Dickman PW. Trends in survival of young adult patients with acute lymphoblastic leukemia in Sweden and the United States. Blood 2019; 134(4):407–410. doi: 10.1182/blood.2019001168.

تهیه و تنظیم: سید طه نوربخش

نظارت و تأیید: فائزه محمدهاشم-متخصص ژنتیک