آیا سرطان یک بیماری ژنتیکی است؟

بله، سرطان یک بیماری ژنتیکی است. این بیماری در اثر تغییراتی در ژن‌هایی ایجاد می‌شود که نحوهٔ رشد و تکثیر سلول‌ها را کنترل می‌کنند. سلول‌ها واحدهای سازندهٔ بدن هستند و هر سلول حاوی نسخه‌ای از ژن‌های شماست که مانند یک راهنمای دستورالعمل عمل می‌کنند.

ژن‌ها بخش‌هایی از DNA هستند که دستور ساخت یک یا چند پروتئین را در خود حمل می‌کنند. دانشمندان صدها تغییر در DNA و ژن‌ها—که با اصطلاحاتی مانند واریانت، جهش یا تغییر ژنتیکی نیز شناخته می‌شوند—شناسایی کرده‌اند که به شکل‌گیری، رشد و گسترش سرطان کمک می‌کنند.

تغییرات ژنتیکی مرتبط با سرطان می‌توانند به دلایل زیر رخ دهند:

• بروز خطاهای تصادفی در DNA هنگام تکثیر سلول‌ها
• تغییر DNA در اثر مواد سرطان‌زای موجود در محیط، مانند مواد شیمیایی دود سیگار، اشعهٔ فرابنفش خورشید و ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)
• به ارث رسیدن تغییرات ژنتیکی از یکی از والدین

تغییرات DNA، چه ناشی از خطاهای تصادفی و چه در اثر مواجهه با عوامل سرطان‌زا، می‌توانند در تمام طول زندگی و حتی در دوران جنینی رخ دهند. اگرچه بیشتر تغییرات ژنتیکی به‌تنهایی زیان‌بار نیستند، اما تجمع آن‌ها در طول سال‌های متمادی می‌تواند سلول‌های سالم را به سلول‌های سرطانی تبدیل کند. اکثریت قریب‌به‌اتفاق سرطان‌ها به‌طور تصادفی و در نتیجهٔ همین فرآیند تدریجی در گذر زمان ایجاد می‌شوند.

آیا سرطان ارثی است؟

خودِ سرطان از والدین به فرزندان منتقل نمی‌شود و تغییرات ژنتیکی موجود در سلول‌های تومور نیز قابل انتقال نیستند. اما اگر تغییری ژنتیکی که خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهد در سلول‌های تخمک یا اسپرم یکی از والدین وجود داشته باشد، می‌تواند به ارث برسد.

برای مثال، اگر والدینی ژن جهش‌یافتهٔ BRCA1 یا BRCA2 را به فرزند خود منتقل کنند، خطر ابتلای فرزند به سرطان پستان و چند سرطان دیگر به‌طور قابل توجهی افزایش می‌یابد.

به همین دلیل است که گاهی سرطان در برخی خانواده‌ها «شایع» به نظر می‌رسد. حدود ۱۰ درصد از کل سرطان‌ها ممکن است ناشی از تغییرات ژنتیکی ارثی باشند.

ارث بردن یک تغییر ژنتیکی مرتبط با سرطان به این معنا نیست که فرد حتماً به سرطان مبتلا خواهد شد، بلکه نشان‌دهندهٔ افزایش خطر ابتلا است.

سندرم سرطان خانوادگی چیست؟

سندرم سرطان خانوادگی—که با عنوان سندرم سرطان ارثی نیز شناخته می‌شود—یک اختلال نادر است که در آن اعضای خانواده نسبت به میانگین جامعه، خطر بالاتری برای ابتلا به یک یا چند نوع خاص از سرطان دارند. این سندرم‌ها ناشی از واریانت‌های ژنتیکی ارثی در برخی ژن‌های مرتبط با سرطان هستند.

در برخی از این سندرم‌ها، افراد در سنین پایین‌تر به سرطان مبتلا می‌شوند یا دچار مشکلات سلامت غیرسرطانی خاصی نیز هستند.

برای مثال، پولیپوز آدنوماتوز خانوادگی (FAP) نوعی سندرم سرطان خانوادگی است که در اثر تغییرات ارثی در ژن APC ایجاد می‌شود. افراد مبتلا به FAP خطر بسیار بالایی برای ابتلا به سرطان رودهٔ بزرگ در سنین پایین دارند و همچنین در معرض خطر سایر سرطان‌ها هستند.

با این حال، همهٔ سرطان‌هایی که به نظر می‌رسد «در خانواده‌ها شایع‌اند» ناشی از سندرم‌های سرطان خانوادگی نیستند. محیط مشترک یا عادات مشابه—مانند قرار گرفتن در معرض آلودگی هوا یا مصرف دخانیات—نیز می‌توانند موجب بروز یک نوع سرطان در چند عضو خانواده شوند.

همچنین ممکن است چند عضو خانواده صرفاً به‌طور تصادفی به سرطان‌های شایع، مانند سرطان پروستات، مبتلا شوند. در برخی موارد نیز ترکیبی از واریانت‌های ژنتیکی متعدد، که هرکدام خطر بسیار اندکی دارند، می‌تواند در یک خانواده تجمع یابد.

آیا باید برای ارزیابی خطر سرطان آزمایش ژنتیک انجام دهم؟

برخی آزمایش‌های ژنتیکی می‌توانند نشان دهند که آیا فرد تغییر ژنتیکی ارثی‌ای دارد که خطر ابتلا به سرطان را افزایش می‌دهد یا خیر. این آزمایش‌ها معمولاً با نمونهٔ کوچکی از خون انجام می‌شوند، اما گاهی از بزاق، سلول‌های داخل دهان یا سلول‌های پوستی نیز استفاده می‌شود.

آزمایش‌های ژنتیکی می‌توانند به خانواده‌هایی با سابقهٔ سرطان پستان یا تخمدان کمک کنند تا دربارهٔ غربالگری و درمان تصمیم‌گیری آگاهانه‌تری داشته باشند.

انجام آزمایش ژنتیک برای همه ضروری نیست. پزشک یا ارائه‌دهندهٔ خدمات سلامت می‌تواند بر اساس سابقهٔ پزشکی فردی و خانوادگی—مانند ابتلا به سرطان در سنین غیرمعمول یا وجود چندین خویشاوند مبتلا به یک نوع سرطان—تشخیص دهد که آیا انجام آزمایش ژنتیک توصیه می‌شود یا خیر.

در صورت توصیه به آزمایش، مشاوره با یک مشاور ژنتیک می‌تواند به بررسی مزایا، خطرات و محدودیت‌های آزمایش کمک کند. پس از دریافت نتایج نیز، متخصصان آموزش‌دیده در ژنتیک می‌توانند تفسیر نتایج و پیامدهای آن برای فرد و اعضای خانواده را توضیح دهند.

اگرچه امکان سفارش آزمایش ژنتیکی خانگی وجود دارد، این آزمایش‌ها محدودیت‌های زیادی دارند و معمولاً برای بررسی خطر ارثی سرطان توصیه نمی‌شوند.

چگونه می‌توان تغییرات ژنتیکی موجود در سرطان خود را شناسایی کرد؟

اگر فرد مبتلا به سرطان باشد، نوع دیگری از آزمایش ژنتیکی به نام آزمایش نشانگر زیستی (Biomarker Test) می‌تواند تغییرات ژنتیکی مؤثر در رشد سرطان را شناسایی کند. این اطلاعات به پزشکان کمک می‌کند مناسب‌ترین درمان را انتخاب کنند یا امکان شرکت در کارآزمایی‌های بالینی خاص را بررسی نمایند. این روش با نام‌های پروفایلینگ تومور یا پروفایلینگ مولکولی نیز شناخته می‌شود.

آزمایش نشانگر زیستی با آزمایش ژنتیکی ارثی متفاوت است. این آزمایش بر روی نمونه‌ای از سلول‌های سرطانی—مانند بخشی از تومور یا نمونهٔ خون—انجام می‌شود.

در برخی موارد، نتایج این آزمایش ممکن است نشان‌دهندهٔ وجود یک جهش ارثی افزایش‌دهندهٔ خطر سرطان باشد. در چنین شرایطی، انجام آزمایش ژنتیکی تکمیلی برای تأیید لازم است.

چه کسانی به نتایج آزمایش ژنتیکی من دسترسی دارند؟

مشاور ژنتیک، پزشکان و سایر متخصصان مراقبت سلامت ممکن است به نتایج آزمایش ژنتیکی شما دسترسی داشته باشند. همچنین شرکت بیمهٔ سلامت، طبق قوانین، حق دسترسی قانونی به سوابق پزشکی را دارد.

قوانین حمایتی متعددی از تبعیض بر اساس نتایج آزمایش ژنتیکی جلوگیری می‌کنند، از جمله قانون منع تبعیض اطلاعات ژنتیکی (GINA) مصوب ۲۰۰۸ و قانون حفظ محرمانگی اطلاعات سلامت (HIPAA) مصوب ۱۹۹۶.

تغییرات ژنتیکی چگونه باعث سرطان می‌شوند؟

تغییرات ژنتیکی زمانی می‌توانند به سرطان منجر شوند که نحوهٔ رشد و گسترش سلول‌ها را مختل کنند. بیشتر تغییرات سرطان‌زا در ژن‌ها رخ می‌دهند؛ ژن‌هایی که دستور ساخت پروتئین‌ها یا RNAهای تخصصی مانند میکروRNA را حمل می‌کنند.

برای مثال:

• برخی تغییرات DNA سطح پروتئین‌هایی را افزایش می‌دهند که به سلول فرمان رشد مداوم می‌دهند.
• برخی دیگر میزان پروتئین‌هایی را کاهش می‌دهند که به سلول‌ها دستور توقف رشد می‌دهند.
• برخی تغییرات نیز عملکرد پروتئین‌هایی را مختل می‌کنند که سلول‌های آسیب‌دیده را به خودتخریبی وامی‌دارند.

دانشمندان معتقدند برای تبدیل یک سلول سالم به سلول سرطانی، بیش از یک تغییر DNA لازم است. افرادی که یک تغییر ژنتیکی مرتبط با سرطان را به ارث برده‌اند، برای ابتلا به سرطان به تغییرات کمتری نیاز دارند، اما ممکن است هرگز دچار سرطان نشوند.

با تقسیم مداوم سلول‌های سرطانی، تغییرات DNA بیشتری در آن‌ها تجمع می‌یابد. حتی دو سلول سرطانی در یک تومور واحد نیز ممکن است تغییرات ژنتیکی متفاوتی داشته باشند. علاوه بر این، هر فرد مبتلا به سرطان، ترکیب منحصربه‌فردی از تغییرات ژنتیکی در تومور خود دارد.

چه انواعی از تغییرات ژنتیکی باعث سرطان می‌شوند؟

انواع متعددی از تغییرات ژنتیکی می‌توانند منجر به سرطان شوند. یکی از آن‌ها جهش DNA یا واریانت ژنتیکی است که به تغییر در کُد DNA شباهت دارد، مانند یک غلط املایی در توالی حروف DNA.

برخی واریانت‌ها تنها یک نوکلئوتید (واحد سازندهٔ DNA) را درگیر می‌کنند؛ ممکن است یک نوکلئوتید حذف شود یا با نوکلئوتید دیگری جایگزین گردد. این تغییرات جهش نقطه‌ای نامیده می‌شوند.

برای مثال، حدود ۵ درصد از افراد مبتلا به سرطان دارای جهش نقطه‌ای در ژن KRAS هستند که در آن حرف DNA «G» با «A» جایگزین شده است. این تغییر کوچک موجب تولید پروتئین KRAS غیرطبیعی می‌شود که به‌طور مداوم سلول‌ها را به رشد تحریک می‌کند.

تغییرات سرطان‌زا همچنین می‌توانند در اثر جابه‌جایی، حذف یا تکثیر بخش‌هایی از DNA—گاهی در مقیاس بسیار بزرگ—ایجاد شوند که به آن‌ها بازآرایی‌های کروموزومی گفته می‌شود.

برای مثال، بیشتر موارد لوسمی میلوئید مزمن در اثر بازآرایی کروموزومی‌ای ایجاد می‌شوند که بخشی از ژن BCR را در کنار ژن ABL قرار می‌دهد. این تغییر باعث تولید پروتئین غیرطبیعی BCR-ABL می‌شود که رشد کنترل‌نشدهٔ سلول‌های لوسمی را به دنبال دارد.

برخی تغییرات DNA در خارج از ژن‌ها رخ می‌دهند؛ در نواحی‌ای که مانند کلید «روشن» یا «خاموش» برای ژن‌های مجاور عمل می‌کنند. برای نمونه، برخی سلول‌های سرطان مغز دارای نسخه‌های متعددی از کلیدهای «روشن» در کنار ژن‌های محرک رشد سلولی هستند.

نوع دیگری از تغییرات، تغییرات اپی‌ژنتیک هستند که برخلاف واریانت‌های ژنتیکی، کُد DNA را تغییر نمی‌دهند و اغلب برگشت‌پذیرند. این تغییرات بر نحوهٔ بسته‌بندی DNA در هستهٔ سلول اثر می‌گذارند و از این طریق میزان تولید پروتئین توسط ژن‌ها را تغییر می‌دهند.

برخی عوامل محیطی که باعث تغییرات ژنتیکی می‌شوند، می‌توانند تغییرات اپی‌ژنتیک نیز ایجاد کنند؛ از جمله دود سیگار، فلزات سنگین مانند کادمیوم، و ویروس‌هایی نظیر ویروس اپشتین–بار.

تهیه و تنظیم: سید طه نوربخش

نظارت و تدیید: فائزه محمدهاشم-متخصص ژنتیک

این مطلب اولین بار در وب سایت سرطان.ایران. منتشر شد.

برخی از عوامل عفونی، از جمله ویروس‌ها، باکتری‌ها و انگل‌ها، می‌توانند باعث سرطان شوند یا خطر ابتلا به سرطان را افزایش دهند. برخی از ویروس‌ها می‌توانند سیگنال‌دهی را که به طور معمول رشد و تکثیر سلولی را کنترل می‌کند، مختل کنند. همچنین، برخی از عفونت‌ها سیستم ایمنی بدن را تضعیف می‌کنند و باعث می‌شوند بدن نتواند با سایر عفونت‌های سرطان‌زا مبارزه کند. و برخی از ویروس‌ها، باکتری‌ها و انگل‌ها نیز باعث التهاب مزمن می‌شوند که ممکن است منجر به سرطان شود.

بیشتر ویروس‌هایی که با افزایش خطر ابتلا به سرطان مرتبط هستند، می‌توانند از طریق خون و/یا سایر مایعات بدن از فردی به فرد دیگر منتقل شوند. همانطور که در ادامه توضیح داده شده است، می‌توانید با واکسیناسیون، عدم رابطه جنسی محافظت نشده و عدم استفاده مشترک از سوزن، خطر ابتلا به عفونت را کاهش دهید.

ویروس اپشتین بار (EBV)

EBV، نوعی ویروس هرپس، باعث مونونوکلئوز و همچنین انواع خاصی از لنفوم و سرطان‌های بینی و گلو می‌شود. EBV معمولاً از طریق تماس با بزاق، مانند بوسیدن یا استفاده مشترک از مسواک یا لیوان، منتقل می‌شود. همچنین می‌تواند از طریق تماس جنسی، انتقال خون و پیوند عضو نیز منتقل شود. عفونت EBV مادام‌العمر است. بیش از ۹۰٪ از مردم در سراسر جهان در طول زندگی خود به EBV آلوده می‌شوند و اکثر آنها هیچ علامتی ندارند. هیچ واکسنی برای جلوگیری از عفونت EBV و هیچ درمان خاصی برای عفونت EBV وجود ندارد. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که EBV ممکن است با ایجاد شکستگی در DNA انسان منجر به سرطان شود.

ویروس هپاتیت B و ویروس هپاتیت C (HBV و HCV)

عفونت‌های مزمن با HBV یا HCV می‌تواند باعث سرطان کبد شود. هر دو ویروس می‌توانند از طریق خون (به عنوان مثال، با استفاده مشترک از سوزن یا از طریق انتقال خون) و از مادر به نوزاد در هنگام تولد منتقل شوند. علاوه بر این، HBV می‌تواند از طریق تماس جنسی منتقل شود.

از دهه ۱۹۸۰، نوزادان در ایالات متحده و اکثر کشورهای دیگر به طور معمول علیه عفونت HBV واکسینه شده‌اند. کارشناسان توصیه می‌کنند بزرگسالانی که علیه HBV واکسینه نشده‌اند و در معرض خطر بالای ابتلا به عفونت HBV هستند، در اسرع وقت واکسینه شوند. واکسیناسیون به ویژه برای کارکنان مراقبت‌های بهداشتی و سایر متخصصانی که با خون انسان در تماس هستند، بسیار مهم است.

مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های ایالات متحده (CDC) همچنین توصیه می‌کند که همه افراد متولد سال‌های ۱۹۴۵ تا ۱۹۶۵ در ایالات متحده و سایر جمعیت‌های در معرض خطر بالای ابتلا به عفونت HCV، از نظر HCV آزمایش شوند. اگرچه در حال حاضر واکسنی علیه HCV وجود ندارد، اما درمان‌های جدید می‌توانند افراد مبتلا به عفونت HCV را درمان کنند. اگر فکر می‌کنید که ممکن است در معرض خطر ابتلا به HBV یا HCV باشید، از پزشک خود در مورد آزمایش سوال کنید. این عفونت‌ها همیشه علائمی ایجاد نمی‌کنند، اما آزمایش‌ها می‌توانند نشان دهند که آیا شما به این ویروس مبتلا هستید یا خیر. در این صورت، پزشک شما ممکن است درمان را پیشنهاد کند. همچنین، پزشک شما می‌تواند به شما بگوید که چگونه از آلوده کردن دیگران جلوگیری کنید.

ویروس نقص ایمنی انسانی (HIV)

اچ‌آی‌وی ویروسی است که باعث سندرم نقص ایمنی اکتسابی (ایدز) می‌شود. اچ‌آی‌وی به خودی خود باعث سرطان نمی‌شود، اما عفونت با اچ‌آی‌وی سیستم ایمنی را تضعیف می‌کند و باعث می‌شود بدن نتواند با سایر عفونت‌های ایجادکننده سرطان مبارزه کند. افراد آلوده به اچ‌آی‌وی در معرض خطر ابتلا به تعدادی از سرطان‌ها، به ویژه سارکوم کاپوزی، لنفوم‌ها (از جمله لنفوم غیر هوچکین و بیماری هوچکین) و سرطان‌های دهانه رحم، مقعد، ریه، کبد و گلو قرار دارند.

اچ‌آی‌وی می‌تواند از طریق خون و تماس جنسی منتقل شود. مردانی که رابطه جنسی محافظت نشده با مردان دیگر دارند و افرادی که از سوزن‌های مشترک برای تزریق مواد مخدر استفاده می‌کنند، در بالاترین خطر ابتلا به عفونت اچ‌آی‌وی قرار دارند؛ افراد دگرجنس‌گرا که رابطه جنسی محافظت نشده با شرکای متعدد دارند، در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

افراد می‌توانند سال‌ها قبل از شروع علائم، به HIV آلوده باشند. اگر فکر می‌کنید در معرض خطر ابتلا به عفونت HIV هستید، از پزشک خود در مورد آزمایش آن سوال کنید. اگر آزمایش شما مثبت باشد، پزشک می‌تواند درمان ضد ویروسی بسیار مؤثری را تجویز کند و به شما بگوید که چگونه از آلوده کردن دیگران جلوگیری کنید.

ویروس‌های پاپیلومای انسانی (HPV)

عفونت با انواع پرخطر HPV تقریباً باعث همه سرطان‌های دهانه رحم می‌شود. آنها همچنین باعث ایجاد اکثر سرطان‌های مقعد و بسیاری از سرطان‌های دهان و حلق، واژن، فرج و آلت تناسلی می‌شوند. HPV های پرخطر به راحتی از طریق تماس جنسی مستقیم، از جمله رابطه جنسی واژینال، دهانی و مقعدی، گسترش می‌یابند. چندین واکسن ایجاد شده است که از عفونت با انواع HPV که باعث اکثر سرطان‌های مرتبط با HPV می‌شوند، جلوگیری می‌کند. متخصصان توصیه می‌کنند که کودکان در سن ۱۱ یا ۱۲ سالگی واکسینه شوند، اما کودکان ۹ ساله و بزرگسالان ۲۶ ساله نیز می‌توانند واکسینه شوند.

غربالگری سرطان دهانه رحم می‌تواند برای تشخیص علائم عفونت‌های HPV در دهانه رحم استفاده شود. اگرچه خود عفونت‌های HPV قابل درمان نیستند، اما ناهنجاری‌های دهانه رحم که این عفونت‌ها می‌توانند به مرور زمان ایجاد کنند، قابل درمان هستند.

ویروس لوسمی/لنفوم سلول T انسانی نوع ۱ (HTLV-1)

HTLV-1 می‌تواند باعث ایجاد نوعی لنفوم غیر هوچکین تهاجمی به نام لوسمی/لنفوم سلول T بزرگسالان (ATLL) شود. این ویروس از طریق خون (با استفاده از سوزن مشترک یا از طریق تزریق خون)، تماس جنسی و از مادر به فرزند در رحم یا از طریق شیردهی منتقل می‌شود. عفونت با این ویروس در ژاپن، آفریقا، کارائیب و آمریکای جنوبی بیشتر از ایالات متحده شایع است. اکثر افراد مبتلا به عفونت HTLV-1 هیچ علامتی ندارند و به بیماری مبتلا نمی‌شوند.

در ایالات متحده، خون به طور معمول از نظر HTLV-1 غربالگری می‌شود. هیچ واکسنی برای پیشگیری از عفونت با این ویروس وجود ندارد و در صورت ابتلا، درمانی نیز برای آن وجود ندارد. اگر فکر می‌کنید در معرض خطر ابتلا به عفونت HTLV-1 هستید، از پزشک خود در مورد آزمایش سوال کنید. اگر آزمایش شما مثبت باشد، پزشک می‌تواند به شما بگوید که چگونه از آلوده کردن دیگران جلوگیری کنید و شما را از نظر بیماری ناشی از HTLV-1 تحت نظر داشته باشد.

ویروس هرپس مرتبط با سارکوم کاپوسی (KSHV)

ویروس هرپس مرتبط با سارکوم کاپوسی (KSHV)، که با نام ویروس هرپس انسانی-۸ (HHV-8) نیز شناخته می‌شود، می‌تواند باعث سارکوم کاپوسی شود. KSHV همچنین می‌تواند باعث لنفوم افیوژن اولیه و بیماری کاستلمن چند مرکزی شود.

KSHV معمولاً از طریق بزاق منتقل می‌شود. همچنین می‌تواند از طریق پیوند عضو یا مغز استخوان منتقل شود و شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد می‌تواند از طریق انتقال خون نیز منتقل شود، اگرچه این خطر با شیوه‌هایی که در ایالات متحده دنبال می‌شود مانند ذخیره خون و حذف گلبول‌های سفید به حداقل می‌رسد.

عفونت KSHV عموماً به جمعیت‌های خاصی محدود می‌شود و نحوه‌ی شیوع KSHV در بین این جمعیت‌ها متفاوت است. در کشورهای جنوب صحرای آفریقا و مناطق خاصی از آمریکای مرکزی و جنوبی، که عفونت KSHV نسبتاً شایع است، اعتقاد بر این است که از طریق تماس با بزاق در بین اعضای خانواده گسترش می‌یابد. در کشورهای مدیترانه‌ای (ایتالیا، یونان، اسرائیل، عربستان سعودی)، که عفونت KSHV در سطوح متوسط ​​وجود دارد، تصور می‌شود که از طریق تماس در بین کودکان و از طریق مسیرهای نامشخص در بین بزرگسالان گسترش می‌یابد. در نهایت، در مناطقی که عفونت KSHV شایع نیست، مانند ایالات متحده و اروپای شمالی، به نظر می‌رسد که بیشتر از طریق جنسی، به ویژه در بین مردانی که با مردان رابطه جنسی دارند، منتقل می‌شود.

اکثر افراد آلوده به KSHV به سرطان مبتلا نمی‌شوند یا هیچ علامتی نشان نمی‌دهند، اگرچه افرادی که به عفونت HIV نیز مبتلا هستند یا به دلایل دیگر سیستم ایمنی آنها سرکوب شده است، بیشتر در معرض ابتلا به بیماری‌های ناشی از KSHV هستند. هیچ واکسنی برای پیشگیری از عفونت KSHV و هیچ درمانی برای درمان عفونت وجود ندارد. به مردانی که با مردان رابطه جنسی دارند، توصیه می‌شود از تماس دهانی-مقعدی (از جمله استفاده از بزاق به عنوان روان‌کننده شخصی) خودداری کنند. و افرادی که به HIV آلوده هستند می‌توانند با استفاده از درمان ضد رتروویروسی، خطر عوارض مرتبط با KSHV را کاهش دهند.

ویروس پولیوما سلول مرکل (MCPyV)

ویروس MCPyV می‌تواند باعث سرطان سلول مرکل، نوعی سرطان پوست نادر، شود. اکثر بزرگسالان به MCPyV آلوده هستند و انتقال آن به احتمال زیاد از طریق تماس مستقیم (یعنی تماس پوست به پوست) یا غیرمستقیم (یعنی لمس سطحی که فرد آلوده لمس کرده است) در اوایل کودکی رخ می‌دهد. خطر ابتلا به سرطان سلول مرکل در افراد مسن و بزرگسالان جوان‌تر که به HIV آلوده هستند یا به دلایل دیگر سیستم ایمنی آنها سرکوب شده است، بسیار افزایش می‌یابد. عفونت معمولاً علائمی ایجاد نمی‌کند و هیچ درمانی برای MCPyV وجود ندارد.

هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori)

هلیکوباکتر پیلوری نوعی باکتری است که می‌تواند باعث سرطان معده غیرکاردیا (نوعی سرطان معده) و نوعی لنفوم در پوشش معده، لنفوم MALT معده، شود. همچنین می‌تواند باعث زخم معده شود. تصور می‌شود که این باکتری از طریق مصرف غذا یا آب آلوده و تماس مستقیم دهان به دهان گسترش می‌یابد. CDC تخمین می‌زند که تقریباً دو سوم جمعیت جهان حامل هلیکوباکتر پیلوری هستند و میزان عفونت در کشورهای در حال توسعه بسیار بیشتر از کشورهای توسعه یافته است. در بیشتر جمعیت‌ها، این باکتری برای اولین بار در دوران کودکی به دست می‌آید.

اگر مشکلات معده دارید، به پزشک مراجعه کنید. عفونت با هلیکوباکتر پیلوری قابل تشخیص و درمان با آنتی‌بیوتیک است.

برای اطلاعات بیشتر، به برگه اطلاعات هلیکوباکتر پیلوری و سرطان مراجعه کنید.

اوپیستورچیس ویورینی

این کرم پهن انگلی (فلوک) که در جنوب شرقی آسیا یافت می‌شود، می‌تواند باعث کلانژیوکارسینوما (سرطان مجاری صفراوی در کبد) شود. افراد با خوردن ماهی‌های آب شیرین خام یا نیم‌پز حاوی لارو، به این کرم آلوده می‌شوند. داروهای ضد انگلی برای درمان این عفونت استفاده می‌شوند.

شیستوزوما هماتوبیوم

این کرم پهن انگلی (فلوک) که در انواع خاصی از حلزون‌های آب شیرین موجود در آفریقا و خاورمیانه زندگی می‌کند، می‌تواند باعث سرطان مثانه شود. افراد زمانی آلوده می‌شوند که لاروهای کرم پهنِ شناگر آزاد، پوستی را که با آب شیرین آلوده در تماس بوده است، سوراخ می‌کنند. داروهای ضد انگلی برای درمان عفونت استفاده می‌شوند.

تهیه و تنظیم: سید طه نوربخش

نظارت و تدیید: فائزه محمدهاشم-متخصص ژنتیک

این مطلب اولین بار در وب سایت سرطان.ایران. منتشر شد.