غربالگری چیست؟

غربالگری به معنای جستجوی سرطان قبل از بروز هرگونه علامت در فرد است. این می‌تواند به یافتن سرطان در مراحل اولیه کمک کند. وقتی بافت غیرطبیعی یا سرطان زود تشخیص داده شود، درمان آن آسان‌تر خواهد بود. زمانی که علائم ظاهر می‌شوند، ممکن است سرطان شروع به گسترش کرده باشد.

دانشمندان در تلاشند تا درک بهتری از احتمال ابتلای افراد به انواع خاصی از سرطان داشته باشند. آنها همچنین کارهایی که ما انجام می‌دهیم و چیزهایی که در اطراف ما هستند را مطالعه می‌کنند تا ببینند آیا باعث سرطان می‌شوند یا خیر. این اطلاعات به پزشکان کمک می‌کند تا توصیه کنند چه کسی باید برای سرطان غربالگری شود، کدام آزمایش‌های غربالگری باید استفاده شود و این آزمایش‌ها هر چند وقت یکبار باید انجام شوند.

مهم است به یاد داشته باشید که اگر پزشک شما آزمایش غربالگری را پیشنهاد کند، لزوماً فکر نمی‌کند که شما سرطان دارید. آزمایش‌های غربالگری زمانی انجام می‌شوند که شما هیچ علامتی از سرطان ندارید. آزمایش‌های غربالگری ممکن است به طور منظم تکرار شوند.

اگر نتیجه آزمایش غربالگری غیرطبیعی باشد، ممکن است لازم باشد آزمایش‌های بیشتری انجام دهید تا مشخص شود که آیا سرطان دارید یا خیر. به این آزمایش‌ها، آزمایش‌های تشخیصی می‌گویند.

اطلاعات عمومی در مورد سرطان کولورکتال

نکات کلیدی

• سرطان روده بزرگ بیماری است که در آن سلول‌های بدخیم (سرطانی) در بافت‌های روده بزرگ یا راست روده تشکیل می‌شوند.
• سرطان روده بزرگ دومین علت اصلی مرگ و میر ناشی از سرطان در ایالات متحده است.
• عوامل مختلفی خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش یا کاهش می‌دهند.

سرطان روده بزرگ بیماری است که در آن سلول‌های بدخیم (سرطانی) در بافت‌های روده بزرگ یا راست روده تشکیل می‌شوند.

روده بزرگ و راست روده بخش‌هایی از دستگاه گوارش بدن هستند. دستگاه گوارش مواد مغذی (ویتامین‌ها، مواد معدنی، کربوهیدرات‌ها، چربی‌ها، پروتئین‌ها و آب) را از غذاها جدا و پردازش می‌کند و به دفع مواد زائد از بدن کمک می‌کند. دستگاه گوارش از دهان، گلو، مری، معده و روده کوچک و بزرگ تشکیل شده است. روده بزرگ (روده بزرگ) اولین قسمت روده بزرگ است و حدود ۵ فوت طول دارد. راست روده و کانال مقعدی با هم آخرین قسمت روده بزرگ را تشکیل می‌دهند و ۶ تا ۸ اینچ طول دارند. کانال مقعدی به مقعد (دهانه روده بزرگ به بیرون بدن) ختم می‌شود.

سرطانی که از روده بزرگ شروع می‌شود ، سرطان روده بزرگ و سرطانی که از راست روده شروع می‌شود، سرطان رکتوم نامیده می‌شود. سرطانی که در هر یک از این اندام‌ها شروع می‌شود، ممکن است سرطان کولورکتال نیز نامیده شود.

سایر مطالبی که حاوی اطلاعات مربوط به سرطان روده بزرگ هستند عبارتند از:

• پیشگیری از سرطان کولورکتال

سرطان روده بزرگ سومین علت اصلی مرگ و میر ناشی از سرطان در ایران است.

سرطان روده بزرگ سومین سرطان شایع در سراسر جهان و سومین علت اصلی مرگ و میر ناشی از سرطان در ایران است، زمانی که اعداد مربوط به مردان و زنان با هم جمع می‌شوند. کاهش در بزرگسالان مسن‌تر ممکن است تا حدی به دلیل افزایش غربالگری سرطان روده بزرگ رخ دهد؛ غربالگری با تشخیص رشدهای پیش سرطانی قبل از تبدیل شدن به سرطان و از بین بردن سلول‌های سرطانی می‌تواند به این مهم کمک کند.

در آمریکا، از سال ۱۹۷۰، میزان مرگ و میر ناشی از سرطان روده بزرگ در مردان و زنان کاهش یافته است. با این حال، موارد جدید و مرگ و میر ناشی از سرطان روده بزرگ در بین سیاه پوستان نسبت به سایر گروه‌های نژادی همچنان بالاتر است. مطالعات نشان می‌دهد که احتمال ابتلا به تومورهای پیش‌سرطانی در سیاه پوستان بیشتر از دیگران نیست.

عوامل مختلفی خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ را افزایش یا کاهش می‌دهند.

هر چیزی که احتمال ابتلا به یک بیماری را افزایش دهد، عامل خطر نامیده می‌شود. هر چیزی که احتمال ابتلا به یک بیماری را کاهش دهد، عامل محافظتی نامیده می‌شود.

برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد عوامل خطر و عوامل محافظتی سرطان کولورکتال، به بخش پیشگیری از سرطان کولورکتال مراجعه کنید.

غربالگری سرطان کولورکتال

نکات کلیدی

• آزمایش‌ها برای غربالگری انواع مختلف سرطان، زمانی که فرد علائمی ندارد، استفاده می‌شوند.
• مطالعات نشان می‌دهد که برخی از آزمایش‌های غربالگری سرطان روده بزرگ به تشخیص سرطان در مراحل اولیه کمک می‌کنند و ممکن است تعداد مرگ و میر ناشی از این بیماری را کاهش دهند.
• انواع آزمایش‌های زیر برای غربالگری سرطان روده بزرگ استفاده می‌شوند:
  • آزمایش خون مخفی مدفوع
  • سیگموئیدوسکوپی
  • کولونوسکوپی
  • کولونوسکوپی مجازی
  • آزمایش DNA مدفوع
• مطالعات نشان داده‌اند که غربالگری سرطان روده بزرگ با استفاده از معاینه رکتوم با انگشت، تعداد مرگ و میر ناشی از این بیماری را کاهش نمی‌دهد.
• آزمایش‌های غربالگری سرطان روده بزرگ در کارآزمایی‌های بالینی در حال بررسی هستند.

آزمایش‌ها برای غربالگری انواع مختلف سرطان، زمانی که فرد علائمی ندارد، استفاده می‌شوند.

دانشمندان آزمایش‌های غربالگری را بررسی می‌کنند تا آزمایش‌هایی را پیدا کنند که کمترین ضرر و بیشترین فایده را دارند. آزمایش‌های غربالگری سرطان همچنین برای نشان دادن این است که آیا تشخیص زودهنگام (یافتن سرطان قبل از ایجاد علائم) به فرد کمک می‌کند تا عمر طولانی‌تری داشته باشد یا احتمال مرگ ناشی از بیماری را کاهش می‌دهد. برای برخی از انواع سرطان، اگر بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده و درمان شود، احتمال بهبودی بیشتر است.

مطالعات نشان می‌دهد که برخی از آزمایش‌های غربالگری سرطان روده بزرگ به تشخیص سرطان در مراحل اولیه کمک می‌کنند و ممکن است تعداد مرگ و میر ناشی از این بیماری را کاهش دهند.

انواع آزمایش‌های زیر برای غربالگری سرطان روده بزرگ استفاده می‌شوند:

آزمایش خون مخفی مدفوع

آزمایش خون مخفی در مدفوع (FOBT) آزمایشی است که برای بررسی مدفوع (مواد زائد جامد) از نظر وجود خون که فقط با میکروسکوپ قابل مشاهده است، انجام می‌شود. نمونه کوچکی از مدفوع روی یک کارت مخصوص یا در یک ظرف مخصوص قرار داده می‌شود و برای آزمایش به پزشک یا آزمایشگاه تحویل داده می‌شود. خون در مدفوع ممکن است نشانه‌ای از پولیپ، سرطان یا سایر بیماری‌ها باشد.

دو نوع FOBT وجود دارد:

• آزمایش خون گایاک: نمونه مدفوع روی کارت مخصوص با یک ماده شیمیایی آزمایش می‌شود. اگر در مدفوع خون وجود داشته باشد، کارت مخصوص تغییر رنگ می‌دهد. آزمایش خون مخفی مدفوع گایاک (FOBT) خون مخفی (پنهان) در مدفوع را بررسی می‌کند. نمونه‌های کوچکی از مدفوع روی کارت مخصوص قرار داده شده و برای آزمایش به پزشک یا آزمایشگاه تحویل داده می‌شوند.
• آزمایش خون ایمونوشیمیایی مدفوع (FOBT) : مایعی به نمونه مدفوع اضافه می‌شود. این مخلوط به دستگاهی تزریق می‌شود که حاوی آنتی‌بادی‌هایی است که می‌توانند خون را در مدفوع تشخیص دهند. اگر خون در مدفوع وجود داشته باشد، خطی در پنجره‌ای در دستگاه ظاهر می‌شود. این آزمایش، آزمایش ایمونوشیمیایی مدفوع یا FIT نیز نامیده می‌شود.

سیگموئیدوسکوپی

سیگموئیدوسکوپی روشی برای بررسی داخل رکتوم و کولون سیگموئید (تحتانی) برای یافتن پولیپ، نواحی غیرطبیعی یا سرطان است. سیگموئیدوسکوپ از طریق رکتوم به داخل کولون سیگموئید وارد می‌شود. سیگموئیدوسکوپ ابزاری نازک و لوله‌ای شکل است که دارای چراغ و لنز برای مشاهده است. همچنین ممکن است ابزاری برای برداشتن پولیپ یا نمونه‌های بافتی داشته باشد که زیر میکروسکوپ برای یافتن علائم سرطان بررسی می‌شوند.

کولونوسکوپی

کولونوسکوپی روشی برای بررسی داخل رکتوم و روده بزرگ برای یافتن پولیپ، نواحی غیرطبیعی یا سرطان است. کولونوسکوپ از طریق رکتوم به داخل روده بزرگ وارد می‌شود. کولونوسکوپ ابزاری نازک و لوله‌ای شکل است که دارای چراغ و لنز برای مشاهده است. همچنین ممکن است ابزاری برای برداشتن پولیپ یا نمونه‌های بافتی داشته باشد که زیر میکروسکوپ برای بررسی علائم سرطان بررسی می‌شوند.

کولونوسکوپی مجازی

کولونوسکوپی مجازی روشی است که در آن از مجموعه‌ای از اشعه ایکس به نام توموگرافی کامپیوتری برای تهیه مجموعه‌ای از تصاویر روده بزرگ استفاده می‌شود. یک کامپیوتر تصاویر را کنار هم قرار می‌دهد تا تصاویر دقیقی ایجاد کند که ممکن است پولیپ‌ها و هر چیز دیگری را که در سطح داخلی روده بزرگ غیرمعمول به نظر می‌رسد، نشان دهد. این آزمایش، کولونوگرافی توموگرافی کامپیوتری یا CTC نیز نامیده می‌شود.

آزمایش‌های بالینی در حال مقایسه کولونوسکوپی مجازی با سایر آزمایش‌های غربالگری سرطان روده بزرگ هستند. برخی از آزمایش‌های بالینی در حال بررسی این موضوع هستند که آیا نوشیدن ماده حاجب که مدفوع را می‌پوشاند، به جای استفاده از ملین‌ها برای تخلیه روده بزرگ، پولیپ‌ها را به وضوح نشان می‌دهد یا خیر.

آزمایش DNA مدفوع

این آزمایش، DNA سلول‌های مدفوع را برای تغییرات ژنتیکی که ممکن است نشانه‌ای از سرطان روده بزرگ باشند، بررسی می‌کند. نسخه‌های جدیدتر این آزمایش برای کمک به غربالگری سرطان روده بزرگ استفاده می‌شوند.

مطالعات نشان داده‌اند که غربالگری سرطان روده بزرگ با استفاده از معاینه رکتوم با انگشت، تعداد مرگ و میر ناشی از این بیماری را کاهش نمی‌دهد.

معاینه رکتوم با انگشت (DRE) معاینه‌ای از رکتوم است که ممکن است به عنوان بخشی از یک معاینه فیزیکی معمول انجام شود . پزشک یا پرستار ، انگشت خود را که با دستکش چرب شده و چرب شده است، وارد قسمت پایینی رکتوم می‌کند تا وجود توده یا هر چیز غیرمعمول دیگری را حس کند. نتایج مطالعات نشان داده است که DRE به عنوان یک روش غربالگری برای سرطان روده بزرگ عمل نمی‌کند.

آزمایش‌های غربالگری سرطان روده بزرگ در کارآزمایی‌های بالینی در حال بررسی هستند.

خطرات غربالگری سرطان کولورکتال

نکات کلیدی

• آزمایش‌های غربالگری خطراتی دارند.
  • نتایج آزمایش منفی کاذب می‌تواند رخ دهد.
  • نتایج آزمایش مثبت کاذب می‌تواند رخ دهد.
• آزمایش‌های غربالگری سرطان روده بزرگ زیر خطراتی دارند:
  • کولونوسکوپی
  • سیگموئیدوسکوپی
  • کولونوسکوپی مجازی
  • آزمایش خون مخفی مدفوع (FOBT) یا آزمایش DNA مدفوع

آزمایش‌های غربالگری خطراتی دارند.

تصمیم‌گیری در مورد آزمایش‌های غربالگری می‌تواند دشوار باشد. همه آزمایش‌های غربالگری مفید نیستند و اکثر آنها خطراتی دارند. آزمایش‌های غربالگری مختلف، خطرات یا مضرات متفاوتی دارند. آزمایش‌های غربالگری ممکن است هنگام فکر کردن به آزمایش یا آماده شدن برای آن، یا زمانی که نتیجه آزمایش مثبت است، باعث اضطراب شوند. قبل از انجام هرگونه آزمایش غربالگری، ممکن است بخواهید در مورد آزمایش با پزشک خود صحبت کنید. دانستن خطرات آزمایش و اینکه آیا کاهش خطر مرگ ناشی از سرطان ثابت شده است یا خیر، مهم است.

با پزشک خود در مورد خطر ابتلا به سرطان کلورکتال و لزوم انجام آزمایش‌های غربالگری صحبت کنید.

نتایج آزمایش منفی کاذب می‌تواند رخ دهد.

ممکن است نتایج آزمایش غربالگری حتی با وجود وجود سرطان روده بزرگ، طبیعی به نظر برسد. فردی که نتیجه آزمایش منفی کاذب (نتیجه‌ای که نشان می‌دهد سرطانی وجود ندارد در حالی که واقعاً وجود دارد) دریافت می‌کند، ممکن است حتی با وجود علائم، مراجعه به پزشک را به تعویق بیندازد .

نتایج آزمایش مثبت کاذب می‌تواند رخ دهد.

نتایج آزمایش غربالگری ممکن است غیرطبیعی به نظر برسد، حتی اگر سرطانی وجود نداشته باشد. نتیجه آزمایش مثبت کاذب (نتیجه‌ای که نشان می‌دهد سرطان وجود دارد در حالی که واقعاً وجود ندارد) می‌تواند باعث اضطراب شود و معمولاً با آزمایش‌های بیشتری (مانند بیوپسی) همراه است که آنها نیز خطراتی دارند.

آزمایش‌های غربالگری سرطان روده بزرگ زیر خطراتی دارند:

کولونوسکوپی

مشکلات جدی ناشی از کولونوسکوپی نادر است، اما می‌تواند شامل پارگی در پوشش روده بزرگ و خونریزی باشد. این مشکلات می‌توانند جدی باشند و نیاز به درمان در بیمارستان دارند. پارگی پوشش روده بزرگ و خونریزی بیشتر در هنگام انجام بیوپسی یا پولیپکتومی رخ می‌دهد.

از آرام‌بخش برای کاهش ناراحتی ناشی از عمل استفاده می‌شود. آرام‌بخشی ممکن است باعث مشکلات قلبی و ریوی مانند ضربان قلب نامنظم، حمله قلبی یا مشکل در تنفس شود.

سیگموئیدوسکوپی

عوارض سیگموئیدوسکوپی کمتر از کولونوسکوپی است. اگرچه پارگی در پوشش روده بزرگ و خونریزی ممکن است رخ دهد، اما شیوع آن کمتر از کولونوسکوپی است. معمولاً در سیگموئیدوسکوپی هیچ داروی آرامبخشی تجویز نمی‌شود و این امر خطر عوارض را کاهش می‌دهد.

کولونوسکوپی مجازی

کولونوسکوپی مجازی نسبت به کولونوسکوپی یا سیگموئیدوسکوپی، آسیب‌های فیزیکی کمتری دارد. آسیب‌های ناشی از قرار گرفتن در معرض تابش اشعه ایکس مورد استفاده در کولونوسکوپی مجازی مشخص نیست. کولونوسکوپی مجازی اغلب مشکلات اندام‌هایی غیر از روده بزرگ، از جمله کلیه‌ها، قفسه سینه، کبد، تخمدان‌ها، طحال و پانکراس را پیدا می‌کند. برخی از این یافته‌ها منجر به آزمایش‌های بیشتر، مانند کولونوسکوپی، می‌شود که ممکن است سلامت بیمار را بهبود نبخشد.

آزمایش خون مخفی مدفوع (FOBT) یا آزمایش DNA مدفوع

نتایج آزمایش مدفوع FOBT یا DNA ممکن است غیرطبیعی به نظر برسد، حتی اگر هیچ سرطانی یافت نشود. نتیجه مثبت آزمایش ممکن است منجر به آزمایش‌های بیشتر، از جمله کولونوسکوپی، شود.

تهیه و تنظیم: سید طه نوربخش

نظارت و تأیید: فائزه محمدهاشم-متخصص ژنتیک

این مطلب اولین بار در وب سایت سرطان.ایران. منتشر شد.

ماموگرافی چیست؟

ماموگرافی یک تصویر اشعه ایکس از پستان است.

ماموگرافی می‌تواند برای بررسی سرطان پستان در زنانی که هیچ علامت یا نشانه‌ای از بیماری ندارند، استفاده شود. این نوع ماموگرافی، ماموگرافی غربالگری نامیده می‌شود. ماموگرافی غربالگری معمولاً شامل دو یا چند تصویر اشعه ایکس از هر پستان است. تصاویر اشعه ایکس اغلب امکان تشخیص تومورهایی را که قابل لمس نیستند، فراهم می‌کنند. ماموگرافی غربالگری همچنین می‌تواند میکروکلسیفیکاسیون‌ها (رسوبات ریز کلسیم) را که گاهی اوقات نشان‌دهنده وجود سرطان پستان هستند، پیدا کند.

ماموگرافی همچنین می‌تواند برای بررسی سرطان پستان پس از یافتن توده یا سایر علائم یا نشانه‌های بیماری مورد استفاده قرار گیرد. این نوع ماموگرافی، ماموگرافی تشخیصی نامیده می‌شود. علاوه بر توده، علائم سرطان پستان می‌تواند شامل درد پستان، ضخیم شدن پوست پستان، ترشح از نوک پستان یا تغییر در اندازه یا شکل پستان باشد. با این حال، این علائم ممکن است نشانه‌هایی از بیماری‌های خوش‌خیم نیز باشند. ماموگرافی تشخیصی همچنین می‌تواند برای ارزیابی تغییرات یافت شده در طول ماموگرافی غربالگری یا مشاهده بافت پستان در مواردی که انجام ماموگرافی غربالگری به دلیل شرایط خاص، مانند وجود ایمپلنت‌های پستان، دشوار است، مورد استفاده قرار گیرد.

ماموگرافی غربالگری و تشخیصی چه تفاوتی با هم دارند؟

برای هر دو نوع ماموگرافی از دستگاه‌های یکسانی استفاده می‌شود. با این حال، انجام ماموگرافی تشخیصی نسبت به ماموگرافی غربالگری زمان بیشتری می‌برد و دوز کل اشعه بیشتر است زیرا برای گرفتن تصاویر اشعه ایکس از چندین زاویه به تصاویر بیشتری نیاز است. تکنسین ممکن است یک ناحیه مشکوک را بزرگنمایی کند تا تصویری دقیق ایجاد کند که می‌تواند به پزشک در تشخیص دقیق کمک کند.

مزایا و معایب احتمالی ماموگرافی غربالگری چیست؟

تشخیص زودهنگام سرطان پستان با ماموگرافی غربالگری به این معنی است که درمان می‌تواند در مراحل اولیه بیماری، احتمالاً قبل از گسترش آن، آغاز شود. کارآزمایی‌های بالینی تصادفی و سایر مطالعات نشان می‌دهند که ماموگرافی غربالگری می‌تواند به کاهش مرگ و میر ناشی از سرطان پستان در میان زنان 40 تا 74 ساله با خطر متوسط ابتلا به سرطان پستان کمک کند، و شواهد مربوط به فواید آن برای زنان 50 تا 69 ساله قوی‌ترین است. با این حال، تاکنون هیچ مطالعه‌ای مزیتی برای ماموگرافی غربالگری منظم در زنان زیر 40 سال یا از ماموگرافی‌های غربالگری پایه (ماموگرافی‌هایی که برای مقایسه استفاده می‌شوند) که قبل از 40 سالگی انجام شده‌اند، نشان نداده است.

مزایای ماموگرافی غربالگری باید در مقابل مضرات آن سنجیده شود، که شامل موارد زیر است:

نتایج مثبت کاذب. نتایج مثبت کاذب زمانی رخ می‌دهد که رادیولوژیست‌ها یک ناهنجاری (یعنی یک “مثبت” بالقوه) را در ماموگرافی می‌بینند اما در واقع هیچ سرطانی وجود ندارد. همه ماموگرافی‌های غیرطبیعی باید با آزمایش‌های اضافی (ماموگرافی تشخیصی، سونوگرافی و/یا بیوپسی) پیگیری شوند تا مشخص شود که آیا سرطان وجود دارد یا خیر.

نتایج ماموگرافی مثبت کاذب می‌تواند منجر به اضطراب و سایر اشکال پریشانی روانی در زنان مبتلا شود. آزمایش‌های اضافی مورد نیاز برای رد سرطان نیز می‌تواند پرهزینه و زمان‌بر باشد و می‌تواند باعث ناراحتی جسمی شود.

نتایج مثبت کاذب در زنان جوان‌تر، زنانی که پستان‌های متراکم دارند، زنانی که قبلاً بیوپسی پستان انجام داده‌اند، زنانی که سابقه خانوادگی سرطان پستان دارند و زنانی که استروژن مصرف می‌کنند (مثلاً هورمون درمانی یائسگی) شایع‌تر است. احتمال داشتن نتیجه مثبت کاذب با تعداد ماموگرافی‌های یک زن افزایش می‌یابد. بیش از ۵۰٪ از زنانی که سالانه به مدت ۱۰ سال در ایالات متحده غربالگری می‌شوند، نتیجه مثبت کاذب را تجربه می‌کنند و بسیاری از این زنان بیوپسی انجام می‌دهند.

تشخیص بیش از حد و درمان بیش از حد. ماموگرافی‌های غربالگری می‌توانند سرطان‌ها و موارد کارسینوم مجرایی درجا (DCIS، توموری غیرتهاجمی که در آن سلول‌های غیرطبیعی که ممکن است سرطانی شوند در پوشش مجاری پستان تجمع می‌کنند) را که نیاز به درمان دارند، تشخیص دهند. با این حال، آنها همچنین می‌توانند مواردی از DCIS و سرطان‌های کوچک را که هرگز علائمی ایجاد نمی‌کنند یا زندگی زن را تهدید نمی‌کنند، تشخیص دهند. این پدیده “تشخیص بیش از حد” نامیده می‌شود. درمان سرطان‌های بیش از حد تشخیص داده شده و موارد بیش از حد تشخیص داده شده DCIS ضروری نیست و منجر به “درمان بیش از حد” می‌شود.

از آنجا که پزشکان نمی‌توانند به راحتی سرطان‌ها و موارد DCIS را که نیاز به درمان دارند از مواردی که نیاز به درمان ندارند، تشخیص دهند، همه آنها درمان می‌شوند.

نتایج منفی کاذب. در غربالگری سرطان، نتیجه منفی به معنای عدم وجود ناهنجاری است. نتایج منفی کاذب زمانی رخ می‌دهد که ماموگرافی‌ها طبیعی به نظر می‌رسند، حتی اگر سرطان پستان وجود داشته باشد. به طور کلی، ماموگرافی‌های غربالگری حدود 20٪ از سرطان‌های پستان را که در زمان غربالگری وجود دارند، تشخیص نمی‌دهند. نتایج منفی کاذب می‌تواند منجر به تأخیر در درمان و احساس امنیت کاذب برای زنان مبتلا شود.

یکی از دلایل نتایج منفی کاذب، تراکم بالای پستان است. پستان‌ها حاوی بافت متراکم (یعنی بافت غده‌ای و بافت همبند که با هم به عنوان بافت فیبروگلاندولر شناخته می‌شوند) و بافت چربی هستند. بافت چربی در ماموگرافی تیره به نظر می‌رسد، در حالی که بافت فیبروگلاندولر به صورت نواحی سفید ظاهر می‌شود. از آنجا که بافت فیبروگلاندولر و تومورها تراکم مشابهی دارند، تشخیص تومورها در زنانی که پستان‌های متراکم‌تری دارند، دشوارتر است.

نتایج منفی کاذب در زنان جوان‌تر بیشتر از زنان مسن‌تر رخ می‌دهد، زیرا زنان جوان‌تر احتمال بیشتری دارد که پستان‌های متراکم داشته باشند. با افزایش سن، پستان‌ها معمولاً چرب‌تر می‌شوند و احتمال نتایج منفی کاذب کمتر می‌شود.

برخی از سرطان‌های پستان آنقدر سریع رشد می‌کنند که ظرف چند ماه پس از یک ماموگرافی غربالگری طبیعی (منفی) ظاهر می‌شوند. این وضعیت نشان‌دهنده نتیجه منفی کاذب نیست، زیرا نتیجه منفی غربالگری درست بوده است. اما به این معنی است که یک نتیجه منفی می‌تواند احساس امنیت کاذب ایجاد کند. برخی از سرطان‌هایی که در ماموگرافی غربالگری تشخیص داده نمی‌شوند، می‌توانند با معاینات بالینی پستان (معاینه فیزیکی پستان که توسط یک ارائه دهنده خدمات درمانی انجام می‌شود) تشخیص داده شوند.

تشخیص زودهنگام سرطان پستان ممکن است احتمال مرگ یک زن را بر اثر این بیماری کاهش ندهد. اگرچه ماموگرافی می‌تواند تومورهای بدخیمی را که قابل لمس نیستند تشخیص دهد، اما درمان یک تومور کوچک همیشه به این معنی نیست که زن از سرطان نخواهد مرد. یک سرطان با رشد سریع یا تهاجمی ممکن است قبل از تشخیص به سایر قسمت‌های بدن گسترش یافته باشد. در عوض، زنانی که چنین تومورهایی دارند، با علم به اینکه احتمالاً به یک بیماری بالقوه کشنده مبتلا هستند، مدت زمان طولانی‌تری زندگی می‌کنند.

علاوه بر این، تشخیص زودهنگام سرطان پستان ممکن است به طولانی شدن عمر زنی که از سایر بیماری‌های تهدیدکننده زندگی رنج می‌برد، کمکی نکند.

قرار گرفتن در معرض اشعه. ماموگرافی به دوزهای بسیار کمی از اشعه نیاز دارد. خطر آسیب ناشی از این قرار گرفتن در معرض اشعه کم است، اما تکرار عکسبرداری با اشعه ایکس می‌تواند باعث سرطان شود. اگرچه مزایای بالقوه ماموگرافی تقریباً همیشه از آسیب بالقوه ناشی از قرار گرفتن در معرض اشعه بیشتر است، زنان باید در مورد نیاز به هر عکسبرداری با پزشک خود صحبت کنند. علاوه بر این، آنها همیشه باید در صورت احتمال بارداری، پزشک و تکنسین اشعه ایکس را مطلع کنند، زیرا اشعه می‌تواند به جنین در حال رشد آسیب برساند.

از کجا می‌توانم توصیه‌های فعلی برای ماموگرافی غربالگری را پیدا کنم؟

بسیاری از سازمان‌ها و انجمن‌های حرفه‌ای، از جمله کارگروه خدمات پیشگیرانه ایالات متحده، دستورالعمل‌هایی برای غربالگری ماموگرافی تدوین کرده‌اند. همه آنها توصیه می‌کنند که زنان با پزشک خود در مورد فواید و مضرات ماموگرافی، زمان شروع غربالگری و تعداد دفعات غربالگری صحبت کنند.

اگرچه NCI دستورالعمل‌هایی برای غربالگری سرطان صادر نمی‌کند، اما تحقیقات پایه، بالینی را انجام و تسهیل می‌کند که به عملکرد بالینی استاندارد و تصمیم‌گیری پزشکی کمک می‌کند و سایر سازمان‌ها می‌توانند از آن برای تدوین دستورالعمل‌ها استفاده کنند.

بهترین روش غربالگری سرطان پستان چیست؟

ماموگرافی‌های غربالگری منظم و با کیفیت بالا و معاینات بالینی پستان، حساس‌ترین روش‌های غربالگری سرطان پستان هستند.

خودآزمایی منظم پستان یا BSE- یعنی بررسی پستان‌های خود برای یافتن توده یا سایر تغییرات غیرمعمول-به طور خاص برای غربالگری سرطان پستان توصیه نمی‌شود. در آزمایشات بالینی، BSE به تنهایی کمکی به کاهش تعداد مرگ و میر ناشی از سرطان پستان نکرده است.

با این حال، بسیاری از زنان ترجیح می‌دهند خودشان پستان‌های خود را معاینه کنند. زنانی که این کار را انجام می‌دهند باید به خاطر داشته باشند که تغییرات پستان می‌تواند به دلیل بارداری، پیری یا یائسگی؛ در طول چرخه‌های قاعدگی؛ یا هنگام مصرف قرص‌های ضدبارداری یا سایر هورمون‌ها رخ دهد. طبیعی است که پستان‌ها کمی ناهموار و ناصاف باشند. همچنین، متورم و حساس شدن پستان‌ها درست قبل یا در طول دوره قاعدگی رایج است. هر زمان که خانمی متوجه هرگونه تغییر غیرمعمول در پستان‌های خود شد، باید با پزشک خود تماس بگیرد.

سیستم گزارش‌دهی و پایگاه داده تصویربرداری پستان (BI-RADS®) چیست؟

کالج رادیولوژی آمریکا (ACR) روشی یکسان برای رادیولوژیست‌ها جهت توصیف یافته‌های ماموگرافی ایجاد کرده است. این سیستم که BI-RADS نام دارد، شامل هفت دسته یا سطح استاندارد است. هر دسته BI-RADS دارای یک برنامه پیگیری مرتبط با خود است تا به رادیولوژیست‌ها و سایر پزشکان کمک کند تا مراقبت از بیمار را به طور مناسب مدیریت کنند.

سیستم گزارش‌دهی و پایگاه داده تصویربرداری پستان (BI-RADS)

BI-RADS همچنین شامل چهار دسته از تراکم پستان است که ممکن است گزارش شوند. رادیولوژیستی که ماموگرافی را می‌خواند، دسته‌ای را انتخاب می‌کند که به بهترین شکل سطح تراکم پستان مشاهده شده در فیلم ماموگرافی را توصیف کند. دسته‌ها، از کمترین میزان تراکم پستان تا بیشترین مقدار، به شرح زیر است:

• پستان‌ها تقریباً کاملاً چرب هستند
• نواحی پراکنده‌ای از بافت غده‌ای متراکم و بافت همبند فیبری (که با هم به عنوان تراکم فیبروگلاندولار شناخته می‌شوند) وجود دارد .
• پستان‌ها به طور ناهمگن متراکم هستند، به این معنی که تعداد بیشتری از این نواحی با تراکم فیبروگلاندولار دارند. این امر ممکن است مشاهده توده‌های کوچک در بافت پستان را در ماموگرافی دشوار کند.
• پستان‌ها بسیار متراکم هستند، که باعث می‌شود مشاهده تومورها در بافت پستان در ماموگرافی دشوار باشد.

بسیاری از ایالت‌های آمریکا قوانینی را تصویب کرده‌اند که ارائه‌دهندگان خدمات ماموگرافی را ملزم می‌کند در صورت داشتن پستان‌های متراکم (یعنی پستان‌هایی که در ماموگرافی ناهمگن یا بسیار متراکم هستند) به زنان اطلاع دهند و آنها را از خطرات مرتبط با داشتن پستان‌های متراکم مطلع کنند. پستان‌های متراکم علاوه بر اینکه خواندن ماموگرافی را دشوارتر می‌کنند، یک عامل خطر برای سرطان پستان هستند.

زنان از کجا می‌توانند ماموگرافی با کیفیت بالا تهیه کنند؟

زنان می‌توانند ماموگرافی‌های با کیفیت بالا را در کلینیک‌های پستان، بخش‌های رادیولوژی بیمارستان، مطب‌های رادیولوژی خصوصی و مطب پزشکان دریافت کنند.

هزینه ماموگرافی چقدر است؟

بیمارانی که از بیمه تأمین اجتماعی استفاده می‌کنند، می‌توانند برای انجام ماموگرافی به مراکز طرف قرارداد مراجعه کنند تا بخشی از این هزینه را بیمه پرداخت کند. با این حال، اگر بخواهید این آزمایش را در مراکز خصوصی انجام دهید، ممکن است هزینه بیشتری بپردازید، حتی اگر بیمه بخشی از آن را پوشش دهد.

زنانی که ایمپلنت پستان دارند، در مورد ماموگرافی غربالگری چه باید بکنند؟

زنانی که ایمپلنت پستان دارند باید همچنان ماموگرافی انجام دهند. (زنی که پس از ماستکتومی ایمپلنت داشته است باید از پزشک خود بپرسد که آیا ماموگرافی از پستان بازسازی شده ضروری است یا خیر.)

ایمپلنت‌ها می‌توانند مقداری از بافت پستان را پنهان کنند و تشخیص ناهنجاری در ماموگرافی را برای رادیولوژیست دشوارتر کنند. مهم است که هنگام برنامه‌ریزی ماموگرافی، مرکز ماموگرافی را از ایمپلنت‌های پستان مطلع کنید. تکنسین و رادیولوژیست باید در انجام ماموگرافی روی زنانی که ایمپلنت پستان دارند، تجربه داشته باشند. 

اگر تکنسینی که این عمل را انجام می‌دهد از وجود ایمپلنت پستان در خانمی مطلع باشد، می‌تواند اقداماتی انجام دهد تا مطمئن شود که تا حد امکان بافت پستان در ماموگرافی دیده می‌شود. ممکن است از تکنیک خاصی به نام نمای جابجایی ایمپلنت استفاده شود.

ماموگرافی دیجیتال چیست؟ چه تفاوتی با ماموگرافی معمولی (فیلمی) دارد؟

در ایالات متحده، ماموگرافی دیجیتال جایگزین ماموگرافی معمولی شده است. ماموگرافی دیجیتال و معمولی هر دو از اشعه ایکس برای تولید تصویر از پستان استفاده می‌کنند. با این حال، در ماموگرافی معمولی، تصویر مستقیماً روی فیلم ذخیره می‌شود، در حالی که در ماموگرافی دیجیتال، تصویر الکترونیکی پستان به صورت یک فایل کامپیوتری ذخیره می‌شود. این اطلاعات دیجیتال را می‌توان برای ارزیابی بیشتر، آسان‌تر از اطلاعات ذخیره شده روی فیلم، بهبود بخشید، بزرگنمایی کرد یا دستکاری کرد. تصاویر دیجیتال را می‌توان به صورت الکترونیکی نیز به اشتراک گذاشت و مشاوره مجازی (از راه دور) بین رادیولوژیست‌ها و جراحان پستان را آسان‌تر کرد.

ماموگرافی سه بعدی (که به عنوان ماموگرافی توموسنتز نیز شناخته می‌شود) چیست؟

ماموگرافی سه بعدی (3-D) که با نام توموسنتز دیجیتال پستان (DBT) نیز شناخته می‌شود، نوعی ماموگرافی دیجیتال است که در آن از دستگاه‌های اشعه ایکس برای گرفتن عکس از “برش‌های” نازک پستان از زوایای مختلف استفاده می‌شود و از نرم‌افزار کامپیوتری برای بازسازی تصویر استفاده می‌شود. این فرآیند مشابه نحوه تولید تصاویر ساختارهای داخل بدن توسط اسکنر توموگرافی کامپیوتری (CT) است. ماموگرافی سه بعدی از اشعه ایکس با دوز بسیار پایین استفاده می‌کند، اما از آنجا که معمولاً همزمان با ماموگرافی دیجیتال دو بعدی (2-D) استاندارد انجام می‌شود، دوز تابش آن بیشتر از ماموگرافی استاندارد است. استراتژی‌های جدیدتر توموسنتز امکان انجام DBT به تنهایی را فراهم می‌کنند و به طور بالقوه دوز تابش را به سطحی نزدیک‌تر به ماموگرافی استاندارد کاهش می‌دهند.

اگرچه به بسیاری از زنان DBT پیشنهاد می‌شود، اما هنوز به طور قطعی مشخص نشده است که آیا در شناسایی سرطان‌های اولیه و جلوگیری از نتایج مثبت کاذب، نسبت به ماموگرافی دوبعدی برتری دارد یا خیر.

یک کارآزمایی غربالگری پستان تصادفی در مقیاس بزرگ، ماموگرافی سه‌بعدی را با ماموگرافی دوبعدی مقایسه می‌کند. کارآزمایی غربالگری تصویربرداری ماموگرافی توموسنتز (TMIST)  تعداد سرطان‌های پیشرفته تشخیص داده شده در زنانی که به مدت ۴ سال با DBT غربالگری شده‌اند را با تعداد سرطان‌های تشخیص داده شده در زنانی که با ماموگرافی دیجیتال استاندارد غربالگری شده‌اند، مقایسه می‌کند. 

چه فناوری‌ها یا استراتژی‌های دیگری برای غربالگری سرطان پستان در حال توسعه هستند؟

NCI از توسعه چندین فناوری جدید برای تشخیص تومورهای پستان حمایت می‌کند. این تحقیقات شامل روش‌هایی است که در آزمایشگاه‌های تحقیقاتی توسعه داده می‌شوند تا روش‌هایی که در آزمایش‌های بالینی مورد مطالعه قرار می‌گیرند. تلاش‌ها برای بهبود ماموگرافی معمولی شامل ماموگرافی دیجیتال، تصویربرداری رزونانس مغناطیسی (MRI)، اسکن توموگرافی انتشار پوزیترون (PET) و توموگرافی نوری منتشر است که از نور به جای اشعه ایکس برای ایجاد تصاویر پستان استفاده می‌کند.

این مطلب اولین بار در وب سایت سرطان.ایران. منتشر شد.